"Fukuzatsuna mondai" - Akita of Akita Inu? 


"Wat is nu de juiste naam van die prachtige hond? Welk verschil is er tussen een Akita en een Akita Inu? En hoe zit dat met de American Akita?" Door een legio aan rasnamen is het niet vreemd dat sommige mensen door de bomen het bos niet meer zien.

Laten we allereerst vooropstellen dat we bij KURENAI NO KAZE net als dit ras een beetje eigenwijs en een tikkie koppig zijn. Het zal dus geen verrassing zijn dat de rasnaam die wij gebruiken dan weer net afwijkt van hetgeen dat in Nederland algemeen als “juist” gezien wordt. Verwarrend? Misschien. Maar met goede redenen. Drie zelfs.

akitsinushodo.jpg

Logica

De eerste reden is een gemakkelijke, namelijk die van de simpele logica om het land van herkomst te volgen. Daar—in Japan dus—is de officiële naam van het ras 秋田犬 (lees: Akita Inu). De eerste twee kanji maken samen “Akita” en verwijzen naar de oorsprong van het ras, de prefectuur Akita. Dan is er nog de derde kanji, welke als “Inu” leest. Afhankelijk van de leeswijze (kun’yomi VS on’yomi) kan deze kanji ook als “Ken” gelezen worden, maar om het niet al te complex te maken zullen we daar niet verder op ingaan. Onthoud alleen wel, wat de leeswijze ook is, de betekenis van de derde kanji blijft gelijk en staat voor “hond”.

Kijkt men nu bijvoorbeeld naar de organisatie die zich als allereerste met de preservatie van het ras is gaan bezighouden dan valt misschien al op dat de naam hiervan Akita Inu Hozonkai is. Actief sinds 1927, is het niet alleen haar naam, maar zijn het ook haar boeken, bulletins en andere uitingen die consequent over 秋田犬 / Akita Inu spreken. In het 90-jarig bestaan heeft AKIHO er zelfs nog nooit voor gekozen om de naam te verkorten en de derde kanji weg te laten. Dat terwijl Japans juist een taal is waarin men veel op context leunt en zaken vaak worden weggelaten. 

“Misschien is AKIHO een uitzondering”, horen we sommigen zeggen, maar dat is zeker niet het geval. Niet alleen gebruiken twee andere Japanse kynologische organisaties—NIPPO en AKIKYO—dezelfde naamgeving, hetzelfde geldt bijvoorbeeld ook voor de Japanse overheid en Japanse media. Vraag een native Japanese waar hij of zij aan denkt wanneer men enkel de kanji 秋田 ziet en vrijwel alle antwoorden zullen over Akita Prefecture of Akita City gaan. De Japanse versie van Wikipedia gaat hier zelfs nog verder in. Zoek op 秋田 en geen van de resultaten toont ook maar iets dat in de richting van onze geliefde viervoeter wijst. Ga daarentegen naar de pagina van het hondenras en de titel leest 秋田犬. Zelfs de correcte leeswijze is er in hiragana aan toegevoegd: あきたいぬ, oftewel a-ki-ta-i-nu. 

Hoe kan het dan toch dat de meeste niet-Japanners “Akita” als officiële rasnaam gebruiken? Enter the FCI. Als wereldwijd overkoepelend orgaan voor vrijwel alle nationale kennelclubs—inclusief de Raad van Beheer voor Nederland—is het een organisatie met meer dan een flinke vinger in de pap. Dat is dan ook waarom FCI een naamswijziging heeft kunnen doorvoeren die inmiddels buiten Japan als juist wordt aangezien. Voor ons heeft dit alleen niet zo zeer te maken met daadwerkelijke onderbouwing, maar met de leidende positie van FCI.

Naar het schijnt komt FCI’s naamswijziging vooral voort uit diens wens om rasnamen te standaardiseren en verder te versimpelen. Rassen waarin het woord “hond” gebruikt werd moesten worden aangepast en dus werd Dalmatische Hond bijvoorbeeld Dalmatiër en Duitse Herdershond werd Duitse Herder. Toch zijn er uitzonderingen. Dachshund is nog steeds Dachshund—terwijl hund in het Duits hetzelfde betekent als Inu in het Japans—en ook de Old English Sheepdog heeft binnen FCI dezelfde naam behouden. Men kan een hond nu eenmaal moeilijk Old English Sheep noemen, of wel? 

Eer en respect

De tweede reden waarom we bij KURENAI NO KAZE van de Nederlandse rasnaam afwijken heeft te maken met eer en respect. Niet alleen vanwege onze band met het land van herkomst, maar ook omdat het ras in Japan niet zomaar een ras is maar een zogenaamde Nihon no Tennen Kinenbutsu, oftewel een Natuurlijk Monument van Japan. Persoonlijk vragen wij ons dan ook af waarom FCI besloot af te wijken van het land van herkomst. Haast in de trant van “Japan, jullie mogen dat monument van jullie dan wel Akita Inu noemen en die ellenlange historie is ook leuk, maar vanaf nu gaan we het anders doen en noemen het ras gewoon Akita.” 

Doorbreken van naamsverwarring

Als laatste is er nog een derde reden waarom wij bij KURENAI NO KAZE bij voorkeur Akita Inu als officiële naam gebruiken: het willen doorbreken van naamsverwarring. Inmiddels is het hopelijk duidelijk dat wanneer we over de Akita en de Akita Inu spreken, we het in principe over hetzelfde ras hebben. Maar let op, ook hier zit er ruis op de lijn. De kennelclubs van de Verenigde Staten en Groot Brittannië zijn namelijk geen onderdeel van de FCI en hebben—net als de FCI—er ook hun eigen naamgeving op aangehouden. 

In Amerika wordt er helemaal geen onderscheid gemaakt. Daar heeft men—op AKIHO North-America en UKC na—alles onder dezelfde noemer op een hoop gegooid en heten de Amerikaan en Japanner allebei “Akita”. Verder is daar zo’n beetje 99% van het Amerikaanse ras / type, maar dat even ter zijde. Dan is er Groot-Brittannië, waar wel onderscheid wordt gemaakt, maar tegelijkertijd de zaken soort van omgedraaid zijn. Daar is het niet zo zeer de Japanner die “Akita” heet, maar is deze naam aan de Amerikaan gegeven. Gelukkig heeft de Japanner daar dan weer wel een logische naam, zijnde “Japanese Akita Inu”. Hadden we al genoemd dat onder de FCI de Amerikaan ook nog tijdelijk “Great Japanese Dog” heeft geheten? 

Lang verhaal kort, er wordt binnen dit ras om verschillende redenen een veelvoud aan namen gebruikt. Zou het niet een stuk makkelijker zijn wanneer we gewoon allemaal Akita Inu voor het Japanse ras gebruiken en American Akita voor de Amerikaan? Niet alleen omwille van logica, eer en respect, maar ook om die naamsverwarring eens goed te doorbreken.

P.S. In Japan is er de Japan Kennel Club (JKC) die het ras Akita in plaats van Akita Inu noemt. Dit komt omdat deze onderdeel van FCI is en dus de algemene FCI-naamgeving volgt. Negen van de tien Japan imports betreffen echter zogenaamde AKIHO-honden die vooral om administratieve redenen een JKC-pedigree krijgen. Door gesloten stamboeken zouden deze honden normaliter in Europa niet gebruikt mogen worden, maar aangezien JKC een speciale erkenning aan AKIHO heeft toegewezen—ondanks dat de twee niet aan elkaar verbonden zijn—is dit dan alsnog mogelijk. 

P.P.S. Als Nederlandse fokker hadden we natuurlijk netjes in de rij kunnen lopen en de naamgeving van FCI kunnen volgen, waar het niet dat het lidmaatschap bij AKIHO in Japan ons minstens zo waardevol is. Voor iemand die dit land met regelmaat bezoekt en de taal inmiddels een aardig woordje spreekt, vinden we dit geen vreemde gedachte. Daar komt bij dat “omdat de rest het ook doet” voor ons een weinig overtuigende reden is en liever de voorkeur geven aan wat het hart en verstand ons ingeeft.


OFFICIËLE RASNAMEN

Japan (behalve JKC)
秋田犬 / Akita Inu voor de Japanner
アメリカン・アキタ / American Akita voor de Amerikaan

Europa (behalve Groot-Brittannië)
Akita voor de Japanner
American Akita voor de Amerikaan

Groot-Brittannië
Akita voor de Amerikaan
Japanese Akita Inu voor de Japanner

Noord-Amerika (behalve AKIHO North America en UKC)
Akita, zowel voor de Amerikaan als de Japanner