"Fukuzatsuna mondai" - Akita of Akita Inu? 


Wat is nu de juiste naam van die prachtige hond? Welk verschil is er tussen een Akita en een Akita Inu? En hoe zit dat met de American Akita? Door een legio aan rasnamen is het niet vreemd dat sommige mensen door de bomen het bos niet meer zien.

Laat allereerst vooropgesteld worden dat Kurenai No Kaze een rasnaam gebruikt die afwijkt van wat in Nederland en de rest van Europa over het algemeen als “juist” gezien wordt. Maar met goede redenen. Drie zelfs.

akitsinushodo.jpg

Logica

De eerste reden is een gemakkelijke, namelijk die van de logica om het land van herkomst te volgen. Daar—in Japan—is de officiële naam van het ras 秋田犬 (lees: Akita Inu). De eerste twee kanji maken samen “Akita” en verwijzen naar de oorsprong van het ras, de prefectuur Akita. Dan is er nog de derde kanji, welke als “Inu” leest. Afhankelijk van de leeswijze (kun’yomi VS on’yomi) kan deze kanji ook als “Ken” gelezen worden, maar om zaken niet te complex te maken wordt verdere toelichting hierop even buiten beschouwing gelaten. Onthoud alleen wel, wat de leeswijze ook is, de betekenis van de derde kanji blijft gelijk en staat voor “hond”.

Kijkt men vervolgens naar de grootste en oudste organisatie die zich met de instandhouding van het ras bezighoudt, dan zal opvallen dat de naam hiervan Akita Inu Hozonkai (AKIHO) is. Actief sinds 1927, is het niet alleen haar naam, maar zijn het ook haar boeken, bulletins en andere uitingen die consequent over 秋田犬 / Akita Inu spreken. In haar meer dan 90-jarig bestaan heeft AKIHO er zelfs nog nooit voor gekozen om de naam te verkorten en de derde kanji weg te laten. Dat terwijl Japans juist een taal is waarin men veel op context leunt en zaken vaak worden weggelaten. 

Voor wie denkt dat AKIHO misschien een uitzondering is, dat is niet het geval. Niet alleen gebruiken twee andere Japanse kynologische organisaties—NIPPO en AKIKYO—dezelfde naamgeving, hetzelfde geldt voor de Japanse overheid en Japanse media. Vraag een native Japanese waar hij of zij aan denkt wanneer deze de kanji 秋田 ziet en vrijwel alle antwoorden zullen over Akita Prefecture of Akita City gaan. De Japanse versie van Wikipedia gaat hier zelfs nog verder in. Zoek op 秋田 en geen van de resultaten toont iets dat in de richting van onze geliefde viervoeter wijst. Bezoek daarentegen de Japanse Wikipedia-pagina van het hondenras en de titel leest 秋田犬. Zelfs de correcte leeswijze is er in hiragana aan toegevoegd: あきたいぬ, oftewel a-ki-ta-i-nu. 

Hoe kan het dan toch dat de meeste niet-Japanners “Akita” als officiële rasnaam gebruiken? Enter the FCI. Als wereldwijd overkoepelend orgaan voor vrijwel alle nationale kennelclubs—inclusief Raad van Beheer voor Nederland—is het een organisatie met een flinke vinger in de pap. Dat is dan ook waarom FCI een naamswijziging heeft kunnen doorvoeren die inmiddels buiten Japan door velen als juist wordt aangezien. Dit heeft alleen niet zo zeer te maken met daadwerkelijke onderbouwing, maar met de leidende positie van FCI.

Het verhaal gaat dat FCI’s naamswijziging vooral voortkomt uit de wens om rasnamen te standaardiseren en verder te versimpelen. Rassen waarin het woord “hond” gebruikt werd moesten worden aangepast en dus werd Dalmatische Hond bijvoorbeeld Dalmatiër en Duitse Herdershond werd Duitse Herder. Toch zijn er uitzonderingen. Dachshund is nog steeds Dachshund—terwijl hund in het Duits precies hetzelfde betekent als inu in het Japans—en ook de Old English Sheepdog heeft binnen FCI dezelfde naam behouden. Maar men kan een hondenras nu eenmaal moeilijk Old English Sheep noemen, of wel? 

Eer en respect

De tweede reden heeft te maken met een stukje eer en respect. Op het eerste gezicht een discutabele reden, maar vanwege de persoonlijke band met het land van herkomst, de rijke historie en de beschermde status als Nihon no Tennen Kinenbutsu (Natuurlijk Monument van Japan) toch behoorlijk op zijn plaats. De vraag rest dus waarom FCI besloot dit alles naast zich neer te leggen. Haast in de trant van “Japan, dat is allemaal wel leuk en aardig, maar van nu af aan gaan we het anders doen en noemen wij het ras gewoon Akita.” 

Naamsverwarring

Als derde en laatste reden om Akita Inu als officiële naam te gebruiken is er het willen opheffen van naamsverwarring. Inmiddels mag duidelijk zijn dat wanneer men over de Akita en de Akita Inu spreekt, men het in principe over hetzelfde ras heeft. Maar ook hier zit ruis op de lijn. De kennelclubs van de Verenigde Staten en Groot Brittannië—welke net als AKIHO geen onderdeel van FCI zijn—hebben er namelijk tevens hun eigen naamgeving op aangehouden. 

In Amerika wordt als enige land ter wereld—Canada is inmiddels in transitie—nog steeds geen onderscheid gemaakt. Daar heeft men—op AKIHO North-America en UKC na—alles onder dezelfde noemer bij elkaar gevoegd en beschouwd men de Amerikaan en Japanner als twee types van een en hetzelfde hondenras, zijnde “Akita”. Daarvan is vervolgens circa 99% van het Amerikaanse type (lees: ras), maar dat ter zijde. Dan is er Groot-Brittannië, waar wel onderscheid gemaakt wordt, maar tegelijkertijd de zaken haast omgedraaid zijn. Daar is het niet zo zeer de Japanner die “Akita” heet, maar is deze naam aan de Amerikaan gegeven. De Japanner heeft dan weer wel een voor de hand liggende naam gekregen; “Japanese Akita Inu”. Om het nog ingewikkelder te maken, onder de FCI heeft de Amerikaan tijdelijk “Great Japanese Dog” geheten, een naam die nog steeds soms voorbijkomt.

Interessant genoeg hanteert Japan Kennel Club (JKC) in verband met haar FCI-lidmaatschap als enige organisatie in Japan de rasnaam “Akita”. Toch is de waarde hiervan beperkt, wanneer men stilstaat bij het feit dat vrijwel voor alle Japan-imports enkel om administratieve redenen een JKC export pedigree wordt aangevraagd. In 99% van de gevallen betreft het AKIHO-honden, die vanwege gesloten stamboeken normaliter niet in Europa gebruikt zouden mogen worden, maar doordat JKC een speciale status aan AKIHO heeft toegekend dit alsnog mogelijk is. Een zelfde constructie is in andere landen geen directe optie, aangezien FCI dit enkel voor de kennelclub in het land van herkomst toestaat. Voor de Akita Inu is dit Japan en dus, in geval van Japan-imports, zal JKC altijd als tussenpartij fungeren. Dit maakt haar rol voor de Akita Inu weliswaar waardevol, ook al is dat vooral vanwege administratieve redenen.

Lang verhaal kort worden er binnen dit ras door diverse oorzaken een legio aan namen gebruikt. Het zou een stuk gemakkelijker zijn wanneer men Akita Inu voor het Japanse ras en American Akita voor de Amerikaan zou gebruiken. Niet alleen omwille van logica, eer en respect, maar ook om die naamsverwarring eens goed te doorbreken.

P.S. Deze tekst is een antwoord op degenen die vast blijven houden dat Akita Inu de “oude naam” en Akita de “juiste naam” is. Als Nederlandse fokker had Kurenai No Kaze uiteraard de FCI-naamgeving kunnen volgen, waar het niet dat de details een ander verhaal vertellen en ons AKIHO-lidmaatschap in Japan ons minstens zo waardevol is.


OFFICIËLE RASNAMEN

Japan (behalve JKC)
秋田犬 (Akita Inu) voor de Japanner
アメリカン・アキタ (American Akita) voor de Amerikaan

Europa (behalve Groot-Brittannië)
Akita voor de Japanner
American Akita voor de Amerikaan

Groot-Brittannië
Akita voor de Amerikaan
Japanese Akita Inu voor de Japanner

Noord-Amerika (behalve AKIHO North America en UKC)
Akita, zowel voor de Amerikaan als de Japanner